Historia rasy: od wikingów do współczesności
Dzieje tej rasy są nierozerwalnie związane z historią zasiedlania samej Islandii. Psy te pojawiły się na wyspie mniej więcej w latach 874–930 n.e. Istnieje potwierdzona teoria, że przybyły na ten surowy ląd wraz z pierwszymi osadnikami - wikingami, którzy przywieźli ze Skandynawii swoje szpicowate czworonogi. Przodkowie współczesnego szpica islandzkiego prawdopodobnie mieli wspólne korzenie z przodkami norweskiego buhunda, ponieważ wikingowie często podróżowali między tymi terytoriami.
Przez stulecia psy żyły w całkowitej izolacji od reszty świata. Pozwoliło to rasie ukształtować się w czystej postaci, bez domieszek obcej krwi. W surowych warunkach klimatycznych przetrwały tylko najsilniejsze, najinteligentniejsze i najbardziej wytrzymałe osobniki. Pies ten był niezwykle popularny wśród miejscowej ludności i stał się niezbędnym elementem farmerskiego życia. Używano go jako pasterza: wirtuozersko zarządzał stadami owiec na trudnym terenie, szukał zagubionych jagniąt w górach i zaganiał je do domu.
W średniowieczu, znowu dzięki szlakom handlowym wikingów i późniejszym kupcom, psy te zaczęły trafiać do Europy. Szpic islandzki szybko zyskał popularność wśród szlachty. Wiadomo, że angielska arystokracja i szwedzcy władcy wysoko cenili te „egzotyczne” puszyste psy. Pod koniec XVII wieku pies był już znany w całej Europie jako „pies Islandii” lub „Friaar Dog”.
Zagrożenie wyginięciem i ratunek
Jednak historia rasy ma też swoje tragiczne strony. W XIX wieku na Islandii wybuchła straszna epidemia nosówki, a następnie bąblowicy (choroba pasożytnicza), co zagroziło istnieniu nie tylko psów, ale i ludzi. W tym czasie rząd wprowadził surowe prawo ograniczające liczbę psów na każdej farmie, a w Reykjaviku trzymanie psów zostało całkowicie zakazane (zakaz ten po cześci wpływa na kulturę posiadania zwierząt w stolicy Islandii do dziś).
W różnych zakątkach Islandii zostały dosłownie pojedyncze sztuki. Populacja znalazła się na skraju genetycznej katastrofy. W połowie XX wieku na całym świecie naliczono około 35–40 czystorasowych osobników. Ratunek przyszedł dzięki wysiłkom entuzjastów, w szczególności Marka Watsona, który podróżował po Islandii i wykupywał ocalałe psy do hodowli. Miłośnikom rasy udało się ją jednak zachować i zapewnić przedstawicielom tego gatunku dalsze rozprzestrzenianie. W 1898 roku w Danii oficjalnie przyjęto pierwszy wzorzec rasy, choć pełne odrodzenie nastąpiło dopiero w drugiej połowie XX wieku.
Jak wygląda Szpic islandzki: opis i wzorzec
Szpic islandzki to klasyczny szpic północny: niewielkich rozmiarów (nieco mniejszy niż średni), kompaktowy, o niemal kwadratowej sylwetce. Emanuje energią i wytrzymałością. Dymorfizm płciowy jest wyraźny: samce wyglądają na bardziej masywne, samice - na delikatniejsze.
- Głowa: Harmonijnie łączy się z tułowiem, patrząc z góry ma kształt trójkąta. Czaszka szeroka, nieco kopulasta. Przełom czołowo-nosowy (stop) dobrze zaznaczony, ale nie ostry.
- Kufa: Krótka, prosta, stopniowo zwęża się w stronę nosa, ale nie jest spiczasta. Wargi ściśle przylegają, są czarne lub ciemnobrązowe (w zależności od umaszczenia).
- Oczy: Niewielkie, w kształcie migdała lub okrągłe, ciemne. Spojrzenie inteligentne, żywe i wesołe („firmowy uśmiech” islandczyka).
- Uszy: Stojące, średniej wielkości, trójkątne, bardzo ruchliwe. Reagują na najmniejszy dźwięk. Końcówki są lekko zaokrąglone.
- Szyja: Średniej długości, umięśniona, bez podgardla, wysoko osadzona, co nadaje psu dumny wygląd.
- Tułów: Prostokątny i zwarty. Grzbiet prosty, silny i umięśniony. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, żebra dobrze wysklepione. Brzuch lekko podciągnięty.
- Kończyny: Proste, równoległe względem siebie, o mocnym kośćcu.
- Ważna cecha: Na tylnych łapach obowiązkowa obecność podwójnych wilczych pazurów. To unikalna cecha rasy, która pomagała psom wspinać się po skałach i lodzie.
- Ogon: Średniej długości, wysoko osadzony, zakręcony w pierścień i leżący na grzbiecie. Pokryty bardzo gęstą sierścią, przypominającą pióropusz.
Szata i umaszczenie
Sierść islandczyków jest podwójna, gruba i niezwykle odporna na niepogodę. Składa się z twardego włosa okrywowego i gęstego, miękkiego podszerstka. Wyróżniamy dwa rodzaje szaty:
- Typ krótkowłosy: Sierść średniej długości, dość gęsta. Na ogonie, za uszami i na tylnej stronie kończyn jest dłuższa.
- Typ długowłosy: Włos okrywowy jest dłuższy, tworzy piękną kryzę na szyi, „portki” na tylnych łapach i bardzo puszysty ogon.
Umaszczenie może być różnorodne, ale jeden kolor zawsze powinien dominować. Najczęstsze warianty:
- Rudy w różnych odcieniach (od jasnopszenicznego do czerwono-złotego).
- Czekoladowo-brązowy.
- Szary (wilczasty).
- Czarny z białymi łatami (tricolor).
Białe znaczenia na kufie (strzałka), klatce piersiowej, końcówkach łap i ogonie są pożądane i typowe dla rasy.
