Historia rasy: od czerwono-białego do jednolitego płomienia
Historia setera irlandzkiego to fascynująca droga selekcji, która rozpoczęła się jeszcze w XVIII wieku w Irlandii. Początkowo termin „seter” był używany do określenia każdego psa, który znajdował ptactwo i wskazywał je myśliwemu, robiąc „stójkę” (od ang. to set - przypadać do ziemi). Przypuszcza się, że przodkami tych gracyjnych zwierząt była skomplikowana mieszanka ras. Kynolodzy uważają, że w ich formowaniu brały udział:
- Irlandzki spaniel dowodny (dał pasję do wody i typ sierści);
- Terier irlandzki (być może wpłynął na temperament);
- Bloodhound (dodał niesamowity węch, choć nieco „obciążył” niektóre wczesne linie);
- Seter szkocki gordon (dodał strukturalność).
Co ciekawe, pierwotny kolor seterów irlandzkich był przeważnie czerwono-biały. Było to praktyczne, ponieważ łaciatego psa lepiej widać w wysokiej trawie i wrzosowiskach na irlandzkich wzgórzach. Jednak w XIX wieku moda i upodobania estetyczne zaczęły się zmieniać. W Anglii i Irlandii pojawiły się setery irlandzkie o ognisto-rudym (jednolitym) umaszczeniu. Stały się one szczególnie popularne nie tylko wśród lokalnych myśliwych, ale i wśród arystokracji.
Kluczową rolę w ustaleniu jednolitego czerwonego koloru odegrał Hrabia Enniskillen. W swojej hodowli celowo wybierał tylko całkowicie czerwone psy, eliminując łaciate. Okazuje się, że głęboki, ognisto-rudy kolor sierści u seterów ostatecznie utrwalił się jako cecha rasowa bliżej końca XVIII - początku XIX wieku. Te psy szybko zyskały popularność dzięki swojemu efektownemu wyglądowi.
Pierwsza wystawa, na której zaprezentowano setery irlandzkie, odbyła się w 1859 roku. Były tam przedstawiciele rasy pierwotnego czerwono-białego umaszczenia oraz te, które pojawiły się niedawno - jaskrawoczerwone setery. Z czasem czerwona odmiana niemal wyparła dwukolorowych przodków (którzy obecnie istnieją jako osobna rasa). W 1876 roku rasa otrzymała oficjalne uznanie, a pierwszy standard został zatwierdzony w 1885 roku w Dublinie. Od tego czasu „czerwony demon” rozpoczął swój triumfalny marsz przez świat.
Jak wygląda seter irlandzki: anatomia doskonałości
Wygląd setera irlandzkiego to balans między siłą a finezją. Jest to pies o „suchej” konstytucji, co oznacza brak zbędnej wagi, ociężałości czy nadmiaru luźnej skóry. Wszystko w nim jest stworzone do szybkiego galopu.
Głowa i kufa
Głowa setera jest długa i wąska, co nadaje mu arystokratyczny wygląd. Czaszka ma owalny kształt między uszami, z wystarczającą objętością puszki mózgowej. Przejście od czoła do kufy (stop) jest łagodne, ale dobrze zarysowane, nie tak ostre jak u pointerów. Kufa jest długa, głęboka, prawie prostokątna na końcu. Grzbiet nosa prosty. Nos duży, z szerokimi nozdrzami (dla lepszego chwytania zapachów), może być czarny, czerwony lub ciemnoorzechowy - zależy to od pigmentacji konkretnego osobnika.
Szczęki silne, z prawidłowym zgryzem nożycowym. Górna warga sucha, nieco przykrywa dolną, ale nie tworzy fałd (byli). Uszy wiszące, osadzone na poziomie oczu i daleko z tyłu, średniej długości, cienkie w dotyku, na końcach zaokrąglone, ściśle przylegają do policzków.
Korpus i kończyny
Szyja średniej długości, bardzo umięśniona, ale nie gruba, lekko wygięta, bez podgardla (nadmiaru skóry na szyi). Grzbiet prosty i silny. Lędźwie krótkie, muskularne i nieco wypukłe - to „sprężyna”, która popycha psa do przodu. Zad szeroki, lekko opadający. Klatka piersiowa głęboka, sięgająca łokci, ale niezbyt szeroka, aby nie przeszkadzać w ruchu przednich łap podczas galopu. Brzuch umiarkowanie podciągnięty.
Kończyny proste, żylaste, równoległe względem siebie. Kątowanie tylnych kończyn jest dobrze zaznaczone, co zapewnia potężne wybicie. Łapy nieduże, owalne („kocie” lub „zajęcze”), ze ściśle zwartymi palcami, między którymi rośnie włos ochronny.
Sierść i umaszczenie
Sierść to główna duma rasy. Jest prosta, gęsta, średniej długości, jedwabista w dotyku. Na głowie i przedniej części kończyn sierść jest krótka i delikatna. Natomiast na uszach, ogonie, tylnej części przednich i tylnych kończyn, klatce piersiowej i brzuchu sierść tworzy długie „pióra” (frędzle). To nie tylko ozdoba, ale ochrona przed kolczastymi krzewami podczas polowania.
Umaszczenie - wyłącznie kolor mahoniowy lub nasycony kasztanowy, bez najmniejszych włosków czarnego koloru. Czarny kolor w sierści jest wadą dyskwalifikującą. Na ogonie może występować jaśniejszy, złocisto-kasztanowy odcień. Dopuszczalne są (zgodnie ze standardem FCI) niewielkie białe znaczenia na klatce piersiowej, gardle, podbródku lub palcach, a także mała „gwiazdka” na czole. To spadek po ich czerwono-białych przodkach.
