Amerykański Pitbulterier

Korzenie rasy sięgają Mglistego Albionu. W XIX wieku w Anglii, Irlandii i Szkocji niezwykle popularne było szczucie byków i niedźwiedzi. Używano do tego buldogów staroangielskich – potężnych, ale nieco powolnych psów. Kiedy w 1835 roku zakazano szczucia dużych zwierząt, na popularności zyskały walki psów, które łatwiej było ukryć przed policją.

Do walk w jamie (ang. „pit”) potrzebny był pies mniejszy, zwrotniejszy, ale równie nieustraszony. Entuzjaści zaczęli krzyżować buldogi z terierami. Wynik nazwano „bull-and-terrier”. To właśnie te psy stały się przodkami współczesnych pitbuli.

Z czasem psy te trafiły do USA wraz z emigrantami. W Ameryce rasa poszła inną ścieżką rozwoju. Amerykańscy hodowcy dążyli do zwiększenia rozmiarów psa, zachowując przy tym jego niebywałą wytrzymałość i ducha walki. Tak ukształtował się amerykański pitbulterier – pies, który dziś jest uznawany przez UKC (United Kennel Club) i ADBA (American Dog Breeders Association), ale wciąż nie został uznany przez FCI.

Ważne jest zrozumienie różnic między spokrewnionymi rasami. Często pitbule mylone są ze swoimi bliskimi kuzynami. Jednak na przykład amerykański staffordshire terrier – to rasa, która wyodrębniła się z pitbula w latach 30. XX wieku, gdy AKC zdecydowało się zarejestrować pitbule, ale usunąć z nazwy słowo „pit” (jama), by odciąć się od bojowej przeszłości. Amstaffy stały się bardziej psami wystawowymi, podczas gdy pitbule nadal hodowano pod kątem cech użytkowych.

Kolejnym krewnym jest staffordshire bull terrier, będący bezpośrednim potomkiem angielskich psów bojowych, ale znacznie mniejszy i posiadający we współczesnej hodowli bardziej „rodzinny” charakter.

Amerykański pitbulterier to pies średniej wielkości, emanujący siłą i atletyzmem. Główną cechą eksterieru pitbula jest funkcjonalność. Nie ma tu nic zbędnego: ani zbyt krótkich łap, ani ciężkiej głowy, która utrudniałaby oddychanie.

• Głowa: Prostokątna, sucha, z płaską czaszką, szeroka między uszami. Policzki są wyraźnie zaznaczone (tam znajdują się potężne mięśnie żwacze).
• Szczęki: Mocne, ze zgryzem nożycowym. Mit o „podwójnej szczęce” czy „uścisku, który się nie zwalnia” to fikcja. Anatomicznie szczęka pitbula jest taka sama jak u innych psów, po prostu mięśnie są bardziej rozwinięte.
• Korpus: Umięśniony, ale nie przesadnie napompowany, jak u kulturysty na „rzeźbie”. Grzbiet krótki i mocny.
• Waga i wzrost: Istnieje duża różnorodność. Psy zazwyczaj ważą od 16 do 27 kg, suki – od 14 do 23 kg. Jednak w hodowli użytkowej waga nie jest głównym kryterium.

Można wyróżnić dwa główne typy pitbuli spotykane dzisiaj:

I tu dochodzimy do sedna. Charater pitbula to coś, co czyni go wyjątkowym. Kluczowym pojęciem jest tutaj „game” (gameness). To nie zwykła agresja, ale wola walki do końca, niepoddawanie się, nawet gdy brakuje sił. W przeszłości wykorzystywano to w walkach, dziś czyni to z pitbula wybitnego sportowca w weight pullingu (przeciąganiu ciężarów) i innych dyscyplinach.

Agresja do ludzi vs Agresja do zwierząt

Historycznie tak się złożyło, że pitbul wykazujący agresję wobec człowieka na ringu („man-biter”), podlegał natychmiastowej eliminacji. Handlerzy musieli mieć możliwość rozdzielenia psów gołymi rękami w ferworze walki. Dlatego genetycznie czysty pitbul ma wysoki próg tolerancji wobec ludzi. To czułe psy, mocno zorientowane na właściciela.

Jednak agresja wobec zwierząt (zooagresja) jest cechą rasową. Nie można zagwarantować, że dorosły samiec pitbula będzie przyjaźnił się z innym samcem na wybiegu. Trzeba o tym pamiętać podczas spacerów.

Pitbul to intelektualista z własnym zdaniem. Nie można go trenować tak mechanicznie jak owczarka niemieckiego. Twarda presja może wywołać albo zamknięcie się w sobie, albo agresję obronną. Najlepsza metoda to pozytywne wzmocnienie połączone z jasnymi granicami.

Unikalna rekomendacja dla pitbula: wykorzystajcie „spring pole” – linę na sprężynie podwieszoną do drzewa. To najlepszy sposób, by legalnie i bezpiecznie zrealizować potrzebę chwytania i rozładować energię psa. Świetnie sprawdza się też „flirt pole” (wędka z zabawką) do nauki komend „Łap” i „Puść”.

Jeśli myślisz, że 30 minut spaceru rano wystarczy – nie kupuj pitbula. To reaktor energetyczny. Bez pracy zdemoluje ci mieszkanie.

W kwestii wytrzymałości pitbul może dać fory wielu rasom myśliwskim. Na przykład foxhound stworzony jest do długiego pościgu za zwierzyną po śladzie, a jego kondycja biegowa jest fenomenalna. Pitbul łączy wytrzymałość biegową z siłową. Potrzebuje nie tylko kilometrów, ale obciążenia mięśni: biegu pod górę, pływania, ciągnięcia narciarza lub roweru.

Porównując go z gigantami, pitbul to zupełne przeciwieństwo stylu pracy. Olbrzymi wilczarz irlandzki, choć posiada imponującą siłę i rozmiary, pracuje krótkimi zrywami, a na co dzień jest raczej flegmatyczny. Pitbul pozostaje aktywny i gotowy do działania 24/7, a jego siła w przeliczeniu na kilogram masy ciała znacznie przewyższa wyniki ras olbrzymich.

Żywienie pitbula powinno opierać się na wysokiej zawartości białka zwierzęcego. Węglowodany powinny być złożone (ryż, gryka) i podawane w umiarkowanej ilości.

Szczególną uwagę zwróćcie na tłuszcze w okresie zimowym, ponieważ pitbul nie posiada podszerstka i spala mnóstwo kalorii na ogrzanie ciała.

Amerykańskie pitbulteriery to generalnie zdrowe psy, ale mają swoje słabe punkty. Średnia długość życia wynosi 12-14 lat.

• Ataksja móżdżkowa (NCL-A): To straszna choroba genetyczna, specyficzna dla amstaffów i pitbuli. Prowadzi do utraty koordynacji i jest nieuleczalna. Ważne: kupując szczeniaka, żądajcie testów rodziców na ataksję. Nosicieli można rozmnażać (z czystymi partnerami), ale chorych psów być nie powinno.
• Dysplazja stawów biodrowych: Choć to częściej problem cięższych psów, robocze pitbule przez ekstremalne obciążenia też są w grupie ryzyka.
• Alergie: Skóra pitbula jest wrażliwa. Często zdarza się reakcja na białko drobiowe, kukurydzę czy kurz. Objawia się to zaczerwienieniem między palcami, na brzuchu i uszach.
• Niedoczynność tarczycy: Zaburzenie pracy tarczycy prowadzące do otyłości i problemów z sierścią.

• Bohater wojenny: Najsłynniejszy pitbul to sierżant Stubby. Brał udział w I wojnie światowej, ostrzegał żołnierzy przed atakami gazowymi, a nawet zatrzymał niemieckiego szpiega.
• Słaby stróż: Mimo groźnego wyglądu, rasowy pitbul to kiepski strażnik terenu. Zbyt kocha ludzi. Jeśli złodziej wejdzie do domu, pitbul prędzej „zaliże” go na śmierć, niż ugryzie. Agresja do człowieka to błąd hodowlany.
• Uśmiech: Pitbule to jedne z niewielu psów, które potrafią się „uśmiechać”, unosząc górną wargę i pokazując zęby w chwilach radości. Często przeraża to nieznajomych, którzy mylą ten grymas z groźbą.
• Wspinacze: Dzięki umiejętności „parkouru” (wall climbing), pitbule potrafią pokonywać pionowe ściany o wysokości do 3-4 metrów.

Czy to prawda, że pitbule mają „szczękościsk”?

Fizjologiczny mechanizm blokowania szczęk nie istnieje. Tzw. „martwy chwyt” to cecha behawioralna, wynikająca z azartu i chęci utrzymania zdobyczy. Pies po prostu nie chce puścić, a nie „nie może”.

Czy pitbul nadaje się dla rodziny z dziećmi?

Tak, przy mądrym wychowaniu. W Anglii staffiki nazywano „nanny dog” (pies-niania) i ta cecha dotyczy też pitbuli. Są bardzo cierpliwe wobec niedelikatnych zabaw dziecięcych. Jednak zostawianie jakiegokolwiek psa sam na sam z małym dzieckiem jest nieodpowiedzialne.

Jak wybrać szczeniaka pitbula?

Kluczowa rada dla tej rasy: nie patrzcie na największego „kluska”, ale na szczeniaka, który po upadku czy w nowej sytuacji nie piszczy i nie ucieka, lecz od razu wraca do eksploracji. Pewność siebie i brak lękliwości to główne wyznaczniki stabilnej psychiki pitbula.