Historia rasy Pomeranian
Historia pomeraniana sięga wieków i jest ściśle związana z rozwojem psów w typie szpica w Europie. Uważa się, że przodkami wszystkich szpiców, w tym pomów, są starożytne psy torfowe (Canis familiaris palustris Rütimeyer), których szczątki znaleziono na terenie Szwajcarii i w pobliżu jeziora Ładoga, datowane na epokę kamienia. Wizerunki psów podobnych do współczesnych szpiców pojawiają się na artefaktach z starożytnej Grecji i Rzymu, co świadczy o ich długiej historii.
W średniowieczu psy w typie szpica były powszechne w Azji, Afryce i Europie. Szczególną popularność zyskały w Europie Północnej, zwłaszcza w Niemczech, Holandii, Danii i krajach bałtyckich. Właśnie tutaj, w regionach takich jak Pomorze, kształtowały się współczesne rasy szpiców. Więksi przedstawiciele byli używani jako psy stróżujące do pilnowania podwórek, statków i budynków gospodarczych, dzięki swojej czujności i głośnemu szczekaniu. Istnieje teoria, że duże szpice mogły być krzyżowane z psami pociągowymi lub północnymi szpicami (jak szpic niemiecki mały, szpic japoński czy volpino italiano), na co wskazuje ich zewnętrzne podobieństwo.
Pod koniec XIX wieku małe szpice stały się jednymi z najpopularniejszych psów do towarzystwa w Europie. Często były ulubieńcami arystokracji i szlachty. Znane osobistości historyczne, takie jak kompozytor Wolfgang Amadeusz Mozart, pisarz Jean Paul, cesarzowa Katarzyna II, królowa Maria Antonina, Józefina de Beauharnais i pisarz Émile Zola, byli wielkimi miłośnikami tych uroczych psów.
Niemcy: ojczyzna współczesnych szpiców
Współczesną ojczyzną rasy uważa się Niemcy, a konkretnie historyczny region Pomorza (stąd nazwa „pomeranian”), położony na wybrzeżu Morza Bałtyckiego (obecnie terytorium Niemiec i Polski). Pierwsza wzmianka o nazwie „Spitzhund” datuje się na 1450 rok w okręgu Dolnego Renu. Od XVIII wieku rozpoczęto ukierunkowane prace hodowlane. Różne regiony Niemiec specjalizowały się w hodowli szpiców o określonym umaszczeniu:
- Białe szpice: Pomorze i Eberswald.
- Szare (wolfszpic/keeshond): Wzdłuż Renu (Düsseldorf, Akwizgran, Krefeld).
- Czarne szpice: Wirtembergia (używane do pilnowania winnic).
Początkowo szpice były głównie psami pracującymi, ale z czasem zwróciła na nie uwagę szlachta i stały się popularnymi ulubieńcami domowymi. Szczególnie cenione były małe egzemplarze o wadze 5–7 kg.
Rola Anglii i królowej Wiktorii
Po dotarciu do Anglii, szpice zyskały jeszcze większą popularność, zwłaszcza za panowania królowej Wiktorii (1837–1901). Królowa była wielką miłośniczką rasy, szczególnie po tym, jak w 1888 roku przywiozła kilka pomeranianów z Florencji (Włochy). Jej ulubieńcem był mały piesek o imieniu Marco, ważący około 5.4 kg (co znacznie przekracza współczesne standardy). Dzięki królewskiej sympatii, rasa stała się niezwykle modna wśród angielskiej arystokracji. To właśnie w Anglii rozpoczęto aktywne prace nad miniaturyzacją rasy i rozwojem różnorodnych umaszczeń, zwłaszcza pomarańczowego i piaskowego.
W 1891 roku powstał Angielski Klub Pomeranianów, który opracował pierwszy wzorzec rasy. Psy podzielono na dwie kategorie: do 2.5 kg i powyżej 2.5 kg. Do 1915 roku klub dopuszczał do wystaw psy o wadze nie większej niż 3.6 kg. Te psy otrzymały nazwę „pomeraniany królowej Wiktorii”. Współczesne pomorany typu angielskiego często charakteryzują się mniejszym wzrostem, lżejszą budową kości i bardzo obfitą, miękką sierścią z nadmiarem podszerstka. Ich głowy mają wyraźny „baby-face” z bardzo krótkimi pyskami i małymi uszami.
Pomeranian w Ameryce
Pod koniec XIX wieku szpice niemieckie (głównie białe) trafiły do Ameryki, gdzie ich większa odmiana stała się znana jako „amerykański pies eskimoski” (nie mylić z pomeranianem). Pomeranian jako odrębna rasa został uznany przez American Kennel Club (AKC) w 1900 roku, a jego wzorzec został opublikowany. W 1909 roku oficjalnie założono Amerykański Klub Pomeranianów (American Pomeranian Club), który w 1911 roku zorganizował swoją pierwszą wystawę specjalistyczną.
Dziś amerykański typ pomeraniana jest uważany za jeden z wiodących na świecie. Psy te charakteryzują się mocną, zwartą budową, dobrym kośćcem, są dość „ciężkie” jak na swój niewielki wzrost i mają doskonały, swobodny ruch. Sierść jest bardzo gęsta, o nasyconych umaszczeniach. Głowa często jest opisywana jako „typ misia” – z krótkim, ale nie spłaszczonym pyskiem, bardzo małymi, prawie niewidocznymi uszami i wyrazistymi oczami. Przygotowanie takich psów do wystawy wymaga wysokiego kunsztu groomera.
Rozwój rasy w innych krajach
We Francji szpice miniaturowe (Loulou de Poméranie) mogą być nieco większe i lżejszej budowy, przypominając psy z dawnych lat. Często mają dłuższy i bardziej spiczasty pysk („typ lisa”) oraz większe, choć prawidłowo osadzone, uszy. Sierść może mieć mniej rozwinięty podszerstek, co sprawia, że „kołnierz” nie jest tak puszysty. Francuski styl groomingu często zakłada bardziej naturalny wygląd, bez mocnego zaokrąglania uszu i łap.
W Niemczech, ojczyźnie rasy, w 1899 roku powstało stowarzyszenie „Deutscher Spitz” (Verein für Deutsche Spitze), które opracowało wzorce dla szpiców różnych rozmiarów i umaszczeń. Współczesne niemieckie pomeraniany (zwergspitze) często są podobne do francuskich, ale zazwyczaj mają mocniejszy kościec i bardziej prawidłowy ruch, dzięki dobrym kątom kończyn. Osadzenie głowy i ogona jest zgodne ze wzorcem.
Jak wygląda pomeranian: wzorzec i wygląd zewnętrzny
Pomeranian to uosobienie elegancji i żywiołowości w miniaturowym formacie. Jego wygląd od razu przyciąga uwagę dzięki luksusowej, podwójnej szacie, która stoi niemal prostopadle do ciała, tworząc wrażenie puszystej kulki. Jest to typowy pies pokojowo-ozdobny, który nie jest przystosowany do życia na zewnątrz.
Główne cechy eksterieru:
- Wielkość: Kompaktowy. Wzrost w kłębie według wzorca FCI wynosi 20 cm ± 2 cm (czyli od 18 do 22 cm). Psy poniżej 18 cm nie są pożądane. Waga powinna odpowiadać wzrostowi, zazwyczaj waha się od 1.4 do 3.5 kg.
- Proporcje: Stosunek wysokości w kłębie do długości ciała wynosi 1:1, co nadaje psu kwadratową sylwetkę.
- Głowa: Średniej wielkości, klinowata, patrząc z góry przypomina głowę lisa. Czaszka stopniowo zwęża się do czubka nosa. Stop (przejście od czoła do pyska) jest umiarkowanie wyrażony, nie ostry.
- Pysk: Nieco dłuższy niż u typu „misia”, proporcjonalny do czaszki (około 2:3). Wargi przylegają ściśle, czarne (u brązowych szpiców – brązowe). Szczęki są dobrze rozwinięte, zgryz nożycowy (dopuszczalny prosty).
- Nos: Mały, okrągły, czysto czarny (u brązowych – ciemnobrązowy).
- Oczy: Średniej wielkości, migdałowego kształtu, lekko skośnie osadzone, ciemne. Powieki czarne (u brązowych – ciemnobrązowe). Wyraz oczu – żywy i inteligentny.
- Uszy: Małe, wysoko osadzone, stosunkowo blisko siebie, trójkątnego kształtu, spiczaste, zawsze stojące pionowo.
- Szyja: Średniej długości, szeroka u podstawy, lekko wygięta, bez podgardla, pokryta gęstą sierścią tworzącą bujny kołnierz.
- Tułów: Linia grzbietu płynnie przechodzi w krótki, prosty grzbiet. Kłąb jest wyrażony. Lędźwie krótkie, szerokie i mocne. Zad szeroki, krótki, nie spadzisty. Klatka piersiowa głęboka, dobrze rozwinięta, przednia część wystaje. Brzuch umiarkowanie podciągnięty.
- Ogon: Wysoko osadzony, średniej długości, bardzo obficie owłosiony, zawinięty w pierścień nad grzbietem i ściśle do niego przylegający.
- Kończyny: Przednie – proste, z mocnym kośćcem, równoległe. Łopatki muskularne, łokcie przylegają do klatki piersiowej. Tylne – umięśnione, z umiarkowanymi kątowaniami, stawy skokowe nisko opuszczone, równoległe. Łapy małe, okrągłe, „kocie”, z ciasno złączonymi palcami. Pazury i opuszki czarne (u brązowych – brązowe).
- Ruch: Swobodny, płynny, sprężysty, z dobrym napędem tylnych kończyn.
Sierść i umaszczenie pomeraniana
Sierść to główna ozdoba pomeraniana. Jest podwójna: długi, prosty, sztywny w dotyku włos okrywowy oraz krótki, gęsty, watowaty podszerstek. To właśnie podszerstek unosi włos okrywowy, nadając psu charakterystyczną objętość. Na głowie, uszach, przedniej części kończyn i łapach sierść jest krótka i aksamitna. Reszta ciała pokryta jest długą, gęstą szatą. Na szyi i ramionach tworzy bujny „kołnierz”, na tylnej stronie przednich kończyn – „pióra”, na tylnych kończynach od zadu do stawów skokowych – obfite „portki”, a ogon pokryty jest bardzo długą sierścią.
Umaszczenia pomeranianów są bardzo zróżnicowane. Wzorzec FCI dla zwergspitza uznaje następujące warianty:
- Czarny: Podszerstek i skóra również powinny być ciemne. Kolor lakierowo-czarny, bez białych ani innych znaczeń.
- Brązowy: Jednolity, ciemnobrązowy kolor.
- Biały: Czysto biały, bez żółtawych nalotów, zwłaszcza na uszach.
- Pomarańczowy: Jednolity, jedwabisty kolor o średniej intensywności.
- Szaro-cieniowany: Srebrzysto-szary z czarnymi końcówkami włosów. Pysk i uszy są ciemne. Wokół oczu charakterystyczny wzór („okulary”). Grzywa i „portki” są jaśniejsze.
- Kremowy: Od jasnobeżowego do intensywnego kremowego.
- Kremowo-sobolowy: Kremowa podstawa z ciemnymi (sobolowymi) końcówkami włosów.
- Pomarańczowo-sobolowy: Pomarańczowa podstawa z ciemnymi końcówkami.
- Czarny podpalany: Główny kolor czarny z wyraźnymi rudymi lub płowymi podpaleniami nad oczami, na pysku, gardle, klatce piersiowej, kończynach i pod ogonem.
- Łaciaty: Główny kolor biały. Czarne, brązowe, szare lub pomarańczowe łaty są równomiernie rozmieszczone na całym ciele.
- Błękitny: Bardzo rzadkie umaszczenie, będące rozjaśnionym czarnym.
- Czekoladowy podpalany: Brązowy główny kolor z podpaleniami.
Najpopularniejszym umaszczeniem jest obecnie pomarańczowy i jego wariacje (pomarańczowo-sobolowy, kremowy).
